Chính quyền
Văn minh và thể chế — biên cương phình, co, rồi nhường chỗ.
- Văn minh
- Bộ lạc
- Vương quốc
- Đế quốc
- Cộng hòa
- Liên bang
Từ 3000 TCN đến năm 1900. Trên trái đất xoay, thấy Đại Việt chống Nguyên, Tây Sơn thống nhất, Champa trên dải duyên hải, rồi các đế chế xa hơn.
Thời gian và địa lý làm kinh vĩ: đặt chính quyền, sự kiện và nhân vật về đúng chỗ chúng từng xảy ra.
Văn minh và thể chế — biên cương phình, co, rồi nhường chỗ.
Chiến tranh, tai họa, cải cách và phong trào làm lệch dòng lịch sử.
Đưa cuộc đời chính khách, tướng và nhà cách mạng thành lộ trình trên cùng một trái đất.
Kéo mốc năm, hoặc để năm tháng tự chảy.
3000 TCN–1900. Văn minh, tộc người và thể chế đặt lại vào không-thời gian.
Văn minh, bộ lạc, vương quốc, đế quốc, cộng hòa, liên bang — lần lượt lên cùng một bản đồ.
Những trận, thảm họa và hải trình làm đổi cách văn minh lớn lên.
Mũi chiến, vết thuyền, thành lũy và hải lộ — trải chuyện về đúng thửa đất.
Chính khách nơi nghị sự, tướng nơi trận, nhà cách mạng viết lại thể chế.

Ba lần phá Nguyên, lấy Bạch Đằng làm mốc bất khuất của Đại Việt.

Tây Sơn thống nhất, Quang Trung đánh tan quân Thanh ở Thăng Long năm 1789.

Phá Tống trên sông Như Nguyệt, để lại nam quốc sơn hà như lời tuyên bố bờ cõi.

Khởi Lam Sơn, đuổi Minh, dựng Lê sơ và lấy Lam Kinh làm gốc phục quốc.

Cải quan chế, lập tỉnh thành, siết Nam Bắc thành một triều Nguyễn tập quyền.

Diệt sáu nước, thống nhất chữ viết và thước xe, dựng khung chế độ đại nhất thống.

Mở biên, đặt quận, độc tôn Nho thuật, khiến Hán thành tâm điểm trật tự Đông Á.

Trinh Quan thịnh trị, mở khí tượng Đại Đường trên con đường tơ lụa, thành gương trị quốc.

Chấm dứt nội chiến La Mã, lập chế độ nguyên thủ, mở thời hòa bình tương đối ổn định.

Củng cố triều đại đa dân tộc, định biên cương, văn trị võ công song hành.

Trong phân liệt tôn giáo và tranh bá trên biển, bà hun đúc thời Elizabeth của Anh.

Soạn Binh pháp Tôn Tử: “không đánh mà khuất phục” — kim chỉ nam hai nghìn năm.

Mười năm đông chinh, đẩy thế giới Hy Lạp hóa tới Trung Á và sông Indus.

Vượt Alps, đánh tan quân Rome tại Cannae — kinh điển của chiến sử cổ đại.

Thống nhất các bộ Mông Cổ, dựng đế chế quân sự trải Á-Âu.

Danh tướng Nam Tống kháng Kim; đời sau lấy ông làm biểu tượng trung và binh.

Pháo binh và cơ động viết lại chiến tranh châu Âu; Bộ luật Napoléon sống lâu hơn đại bàng.

Dẫn đấu sĩ khởi nghĩa, lay cộng hòa muộn, thành biểu tượng chống nô lệ.

Trong Chiến tranh Trăm Năm, bà nâng Pháp dậy và ghi vào ký ức dân tộc như một ngọn lửa.

Trong nội chiến lật ngôi vua, thử cộng hòa và bảo quốc — khúc dạo đầu cách mạng hiện đại.

Lãnh đạo độc lập, từ chối vương miện, lập lệ bàn giao quyền lực của nền cộng hòa.

Lãnh tụ độc lập Nam Mỹ, đỡ đẻ nhiều cộng hòa giữa Andes và Caribe.

Áo đỏ thúc thống nhất Ý — huyền thoại tình nguyện cách mạng thế kỷ XIX.